زبان و بازی

زبان و بازي

زبان و بازی از مهارتهاي پيش كلامي مهم است.

بازي براي رشد زبان و تفكر جسمي ضروريست. در طي انجام بازيهاي گوناگون، فرصتهاي متعدد براي رشد زبان فراهم مي‌آيد. بنابرابن ارتباط زبان و بازی برای رشد کودک مهم است

بازي اكتشافي:

كودكان در حين بازي كشف مي‌كنند كه با اسباب بازيها و وسايل و اشياء اطراف مي‌توانند كارهاي متفاوتي انجام دهند براي مثال وقتي يك جغجغه را تكان مي‌دهند، صدا توليد مي‌شود و به همين ترتيب وقتي صدا توليد ميشود، آنها ساكت مي‌شوند و توجهشان بالاتر مي‌رود. مهيا كردن وسايل خانگي متعدد و اسباب بازيها، امكان اكتشاف و يادگيري اشكال ، اصوات، رنگها و جنس را براي كودك ميسر مي‌سازد. در مراحل اوليه، كودكان با تكان دادن، بهم كوبيدن، انداختن، نگاه كردن و گذاشتن اجسام داخل دهانشان ياد مي‌گيرند با كشف تشابهات و تفاوتها بين اجسام، آنها ياد مي‌گيرند كه اشياء نامهاي مختلفي‌ دارند. اين مرحله ممكن است درست قبل از بيان واژگان توسط كودك باشد. ولي اكتشاف اسباب بازيها و اشياء تجربه‌ايست ضروري براي درك زبان در مرحله بعدي، اكتشافات اشياء و وسايل براي رشد درك خواندن واژگان پيچيده‌تر مفيد واقع مي‌شود.

بازي فيزيكي:

بازيهاي فيزيكي و جست‌وخيز، درك حركت در فضا را براي كودكان مسير مي‌سازد. همچنين او را قادر به درك معناي افعال (بينداز، شوت كن، برو، بپر و……) و حروف اضافه (به ترتيب سختي: بالا، پائين، روي، در، زير، با، بين، پشت، جلو …….) مي‌سازد.

تجربيات روزمره:

تجربه شرايط گوناگون يادگيري كودك را افزايش مي‌دهد. تجربيات واقعي و فعاليتهاي روزمره براي رشد و بازي تجسمي كودكان مهم است.

بازي سمبليك:

تمام واژگان (گفتاري يا اشاره) سمبلند. كودكان قبل از اينكه بتوانند زبان را بفهمند بايستي قادر به درک موارد سمبليك باشند. در مراحل ابتدايي بازي سمبليك، تظاهر به نوازش عروسك (تخيلي) يا نوشيدن از يك فنجان تخيلي كافيست. مراحل بعدي بازي سمبليك فرصتهايي را براي رشد خزانه واژگاني پيچيده‌تر ميسر مي‌سازد.

بازي گروهي:

يادگيري بازيهاي گروهي يك عنصر اساسي در ارتباط اوليه مي‌باشد. كودكان زبان و مهارتهاي اجتماعي را از همديگر مي‌آموزند و در طي بازي ايده‌هاي تخيلي به ذهنشان خطور مي‌كند.

تخيل و نقش بازي كردن:

هنگام بازي يک نقش ، کودکان دنياي واقعي را از منظرگاه خويش مي بينند و  همچنين زبان و ارتباط را تجربه مي‌كنند. كودكاني كه در رشد گفتار و زبان خود دچار تأخير هستند، نياز به فعاليتهاي متناسب با سن و علاقه خود دارند. آنها مي‌توانند بازيهاي تخيلي انجام دهند، ولي براي برقراري ارتباط و ابراز ايده‌هاي خود از طريق گفتار يا زبان اشاره، نيازمند كمك مي‌باشند.

بازي آزاد:

بسيار مهم است كه كودكان بتوانند به شيوه‌هاي خود بازي كنند و «با خود حرف بزنند» اين كار فرصت تجربه زباني و صداها را فراهم مي‌سازد. كودكان خردسال تر ممكن است با خود غان و غون كنند و از شنيدن صداهايي كه خودشان ايجا مي کنند، لذت ببرند. اين بازي با اصوات در راستاي برقراري ارتباط نيست، اما به كودك كمك مي‌كند كه الگوهاي صوتي را در مغز خود شكل دهند.

زبان و بازي

بازي اكتشافي

استفاده از حواس

فرصتي فراهم كنيد تا كودكتان با وسايل مختلف بازي كند. مجموعه‌اي از وسايل بي‌خطر خانگي و اشياء معمول که مورد توجه كودكتان است، مانند وسايل زير، آماده كنيد.

 

قاشق‌هاي چوبي

پشم يا پنبه

سلفون

زنگوله

روبان

مسواك بچه

بشقاب‌هاي پلاستيكي/ كاغذي

بطريهاي پلاستيكي

روزنامه

دسته كليد

ظروف خالي

لوله‌هاي دستمال توالت

جعبه بيسكوئت

در شيشه‌ مربا

كاغذ براق

قرقره و نخ

شلوارهاي كهنه

وسايل قراضه

 

جعبه‌اي را مخصوص نگهداري وسايل خانگي بي‌خطر كنار بگذاريد و محتويات آن را تقريباً هر روز عوض كنيد تا براي كودكتان همچنان جالب توجه باشد. اشياء را داخل جعبه‌هاي رنگي يا كيسه‌هايي بگذاريد و هر بار يكي را بيرون آورده و بررسي كنيد. كاغذ را مچاله كرده يا ياره كنيد تا صدا بدهد. اشياء را بهم بكوبيد تا صدا بدهد و داخل تنگ در بسته قرار دهيد يا درآوريد.اشياء را زير يك روسري پنهان كنيد و بچه‌تان را تشويق كنيد تا آن وسيله را بيرون كنيد. شلوارهاي كهنه را بدوزيد و داخل آن را با پشم پركنيد. روبانها را به لوله‌هاي دستمال توالت بسته آنها را تكان دهيد. اشياء كوچك را داخل لوله پنهان كنيد. قاشقهاي چوبي را رنگ زده و بر روي آنها صورت آدمك بكشيد.

زبان و بازي

بازي فيزيكي

بسياري از اعمال و واژگان را در بازيهاي زير مي‌توان به كودك آموزش داد.

توپ بازي

توپ را بيانداز، شوت كن (بالا، پائين، آرام، محكم)

توپ را داخل سبد بيانداز

با راكت تنيس بزن به توپ

توپ را قل بده بره زير ميز

شوتش كن بره زير صندلي

توپ را بيانداز اونطرف ديوار

از توي تونل رويش كن (عبور بره)

جعبه

برو توي جعبه

يا جعبه خانه‌اي بسازيد و بگوئيد

از جعبه بيا بيرون

وسايل را بنداز توي جعبه

از توي تونل بگذر (جعبه‌ را مثل تونل بسيازيد)

از روي جعبه كوچك بپر

دور جعبه بچرخ

قايم باشك

پشت در، زير ميز، توي رختخواب قايم شو.

اينو (يك شيء) توي جعبه، پشت پرده، روي كمد و ……. قايم كن.

تجربيات روزمره

كارهاي روزمره ممكن است براي كودكان بازي به نظر آيد، سعي كنيد كودكتان را در كارهاي روزمره درگير كنيد هر چند ممكن است كارتان كمي ديرتر به اتمام برسد، اما اين تجربه‌ها براي كودكتان بسيار مفيد خواهد بود.

كمك كردن در شستشو

كودكان مي‌توانند در جمع كردن لباسهاي كثيف، جمع كردن ملفحه‌هاي تختخواب، پُر و خالي كردن ماشين رختشويي، زدن گيره هنگامي كه شما رخت را روي بند پهن مي‌كنيد. گذاشتن رختهاي خشك شده داخل سبد، جدا كردن لباسها و گذاشتن داخل كمد، به شما كمك كنند.

كمك در آشپزي

اضافه كردن سس، فلفل يا نمك بر روي پيتزا يا غذاهاي ديگر، درست كردن سالاد ميوه، ژله يا ساندويج، له كردن سيب‌زميني، كندن پوست نخود، جدا کردن پوست تخم مرغ آب پز، بريدن پنير، را مي توانيد ه فرزندتان بسپاريد. ممكن است او دوست داشته باشد كه قابلمه و قاشق و ظروف ديگر در اختيار داشته باشد تا وقتي شما شام آماده مي‌كنيد او هم بصورت خيالي آشپزي كند و بعد آنها را بشويد اگر از خيس شدن كف آشپزخانه ناراحت نمي‌شويد به او وسايل دلخواهش را بدهيد!

خريد

وقتي براي خريد به سوپر ماركت مي‌رويد اجازه دهيد فرزندتان چيزهايي جزئي مثل روزنامه يا چيپس بخرد. براي خريد كردن به او كمك كنيد و در منزل قبل از خريد تصوير آنچه را که بايد بخريد نشانش دهيد. در سوپر ماركت بچه‌ها مي‌توانند در برداشتن بعضي مواد و لوازم و گذاشتن آن در چرخ‌دستي و خالي كردن آن، گذاشتن وسايل داخل پلاستيك و بعداً خالي كردن آن و بالاخره گذاشتن وسايل خريداري شده در مكانهاي مناسب به شما كمك كنند. بهتر است ليستي از وسايل موردنياز همراه با عكسهاي آنها تهيه كنيد تا او بداند بايستي دنبال چه چيزي بگردد.

 

فعاليتهاي بيرون از منزل

كودكان از كمك كردن در موارد زير لذت مي‌برند:

 

شستن اسباب بازيها كاشتن دانه و گل
شستن پوتينهايشان آبياري كردن باغچه
جارو زدن برگها جمع‌آوري كردن و ريختن شيشه و كاغذ در سطل مربوطه
پست كردن نامه

 

سفر با اتوبوس

اين تجربه خوبي براي بچه‌هاست. قبلاً به فرزندتان بگوييد كه چه مي‌خواهيد بكنيد. بليط اتوبوس را به بچه‌تان بدهيد تا او بپردازد و يك بليط هم بعد از تمام سفر بر روي دفترچه او در كنار عكس يك اتوبوس بچسبانيد.

سررسيد

داشتن يك يادداشت براي كارها و تجارب روزانه، براي تقويت زبان كودك شما بسيار مفيد خواهد بود. تصوير يكي از كارهايي كه بايد انجام دهيد، بكشيد و زير آن يك جمله كوتاه بنويسيد. لازم نيست نقاشي شما عالي مي‌باشد براي بچه‌ها فقط يك طرح كلي كافيست. اين نوع يادداشت بعداً در يادآوري و صحبت كردن راجع به كارهاي گذشته بسيار مفيد است.

آلبوم عكس

كودكاني كه تأخير در رشد زبان و گفتار دارند ممكن است نفهمند كه با ماشين به كجا مي‌روند يا وقتي لباس پوشيده‌اند كجا مي‌خواهند بروند. ممكن است فكر كنند كه به پارك مي‌روند در حاليکه از سوپرمارکت سر در بياورند. اين مورد سبب گيج شدن هر چه بيشتر آنها مي‌شود. داشتن تصاوير، برقراري ارتباط با آنها را ساده‌تر مي‌سازد. تصاوير افراد آشنا و مهم و جاهايي را كه ممكن است برويد در دفترش بچسبانيد يا بكشيد. تصوير تمام اعضاء فاميل مثل پدر و مادربزرگ، خاله، عمه، دايي و…. تصوير افراد مهم در زندگي كودك، مراقب كودك، همبازيها، مربي مهد كودك، همسايه‌ها، درمانگران، پزشك مربوطه را روي دفترش اضافه کنيد. نشان دادن تصوير قبل از ملاقات اشخاص يا اماكن به كودك كمك مي‌كند كه آنچه را در شرف وقوع است پيش‌بيني كند و اين درک  او را از مسائل افزايش مي‌دهد.

بازي سمبليك
  تطابق اشياء

مجموعه‌اي از اشياء آشنا را فراهم سازيد. از هر شيء دو تا مثل هم بايد موجود باشد (مثل دو تا فنجان). ببينيد آيا كودك شما قادر است دو چيز مثل هم را پيدا كند. براي اين كار يكي از دو شي‌ء را برداريد و به او بگوئيد «مثل اين كو؟» اگر قادر به تطبيق بود يك شيء و يك اسباب بازي را تطبيق كنيد (يك فنجان واقعي و يكي ديگري اسباب بازي آن).

تطابق اشياء با تصاوير

تصاوير و اشياء مربوطه را جمع‌آوري كنيد و مثل مورد قبل عمل كنيد.

مهماني

مجموعه چايخوري پلاستيكي براي مهماني‌هاي خيالي مفيد است اما الزامي نمي‌باشد. تصاوير خوراكي را از کتاب جدا كرده روي بشقابهاي پلاستيكي بچسبانيد.

با غذاهاي واقعي يا خيالي يك مهماني ترتيب دهيد. اجازه دهيد تا كودك با غذاهاي واقعي يا خيالي از اعضاي خانواده پذيرايي كنيد. داخل منزل يا بيرون خاله بازي كنيد.

عروسك بزرگ

با عروسك‌هاي بزرگ كارهاي خيالي زير را وانمود كنيد:

لباس بپوشانيد، آنها را بشوييد و غذا بدهيد. لباسهايشان را بشوئيد و پهن كنيد. آنها را به پياده روي ببريد و سوار كالسكه كنيد. برايشان با كارتن خالي تختخواب بسازيد.

اسباب بازيهاي مينياتوري

مبلمان پلاستيكي را با مبلمان واقعي تطبيق دهيد. عكس عروسك‌ها را با خودشان منطبق كنيد.‌ عكس مبلمان را از مجلات يا كاتالوگشان جدا كرده در دفتر  بچسبانيد. با استفاده از جعبه كفش قديمي يك خانه بسازيد. مبلمان را در اتاقهاي مختلف بچينيد. عروسكها را بخوابانيد و بگوئيد «شب‌بخير» و بعد بيدار كرده و بگوئيد «صبح بخير»، به آنها غذا خيالي بدهيد. موهاي آنها را شانه كرده و لباسهايشان را عوض كنيد. عروسكها را استحمام كنيد.

حيوانات باغ وحش

با لگوها (مهره هاي خانه سازي) حيوانات وحشي بسازيد.

كوهها، غارها يا رودخانه‌هاي مصنوعي توسط آجرهاي رنگي بسازيد.

حيوانات را سوار قطار پلاستيكي كنيد.

آنها را روي قايق بر روي آب بگذاريد يا آنها را به حمام برده بشوييد

به حيوانات غذاي خيالي بدهيد (غذاي مربوطه را بر حيوانات بدهيد)

راه رفتن كانگرو، پنگوئن و بالا رفتن ميمون، شنا كردن، غرش كردن شير …… را نشان دهيد. حيوانات را به گروههاي مربوطه دسته‌بندي كنيد. آنها را با عكسهاي مربوطه منطبق كنيد. عكس آنها را كشيده و رنگ بزنيد.

حيوانات اهلي

حيوانات را با تصاويرشان منطبق كنيد.

حيوانات را در خانواده‌هاي خود دسته‌بندي كنيد.

آنها را با عكس مربوطه منطبق كنيد.

صداي حيوانات را آموزش دهيد مثل «ميوميو»

حيوانات را دور اتاق يا در دست خود پنهان كنيد تا كودكتان پنهان كند.

دويدن و پريدن حيوانات را به او نشان دهيد.

آنها را سوار تراكتور يا تريلي بكنيد.

اردك يا مرغ:

يك جعبه كوچك را بجاي لانه استفاده كنيد و تخم‌هاي مصنوعي در آن بگذاريد (از لگو يا تخم‌هاي شكلاتي كوچك استفاده كنيد).

اسب:

با استفاده از آجرهاي پلاستيكي اسطبل، ميدان و حصار بسازيد. پريدن اسب از روي نرده‌ها و موانع را به كودك نشان بدهيد. عروسك كوچكي روي آن بگذاريد و به آن سواري دهيد. ترانه اسب سفيدم ………. را بخوانيد.

خوک:

از يك جعبه كبريت خالي آخور خيالي بسازيد. با مكعبها يك اسطبل بسازيد. آنها را بشوئيد و بگذاريد تا بخوابند. سپس يك ترانه براي آنها بخوانيد.

گاو:

با يك گاو پلاستيكي نشان دهيد كه چگونه يونجه و چمن مي‌خورد. وانمود كنيد كه گاو، گوساله‌اش را گم كرده است، ترانه‌اي راجع به گاو بخوانيد.

گوسفند:

داستاني راجع به فرار يك گوسفند از لاي حصار و ملاقات او با حيوانات ديگر بسازيد و ترانه بع‌بع ……… بخوانيد گفتگوي حيوانات با يكديگر را نشان دهيد و از واژگان سلام / خداحافظ/ اسمت چيه/ ….. استفاده كنيد.

بازي گروهي

كمك به همديگر

تكميل يك پازل با همكاري همديگر

ساختن يك برج با مكعب‌ها يا الگوهاي بزرگ

ساختن گردنبند:

با همکاري هم و با رعايت نوبت دانه هاي گردبند را پشت سر هم نخ کنيد.

پختن کيک: بطور خيالي يک کيک بپزيد. يك نفر خمير را ورز مي‌دهد،

ديگري آن را در ظرفها قرار مي‌دهد و ديگري در فر مي‌گذارد و نفر بعدي هم ميز را مي‌چيند.

استفاده از قيف:

يكي قيف و بطري را نگه مي‌دارد و ديگري آب، يا هر چيز ديگري را داخل بطري مي‌ريزد.

يكي از بچه‌ها سبد يا سطل را نگه مي‌دارد و بقيه اسباب بازيها و مكعبها را جمع مي‌كنند و داخل آن مي‌اندازند.

رنگ‌آميزي نقاشي يا چسبانيدن

كودكان در ساختن الگوها و تصاوير بزرگ مي‌توانند به همديگر كمك كنند.

رنگ‌آميزي يك جعبه بزرگ به كمك همديگر

ساختن مهر با سيب‌زميني يا اثر انگشت بر روي يك كاغذ بزرگ

چسباندن دستمال كاغذي بر روي يك جعبه بزرگ

رنگ كردن يك تصوير بزرگ

تيله‌بازي

يك لوله دراز بر روي ميز با نوار چسب محكم كنيد.

يكي از بچه‌ها ميله‌ها را از داخل لوله رد كند و ديگري آنها را از سوي ديگر لوله گرفته داخل تنگي جمع كنند.

توجه

كودكان به هنگام استفاده از تيله، لوبيا و نخود ……….. بايد حتماً تحت نظارت باشند زيرا ممكن است آنها را در دهان، بيني يا گوش خود قرار دهند.

بازي تجسمي و نقش بازي كردن
جعبه‌ها

جعبه‌هاي بزرگي را تهيه كنيد كه كودكتان بتواند داخل آن برود يا خارج شود.

جعبه‌ها مي‌توانند خانه، قايق، قطار، ماشين، موشك و هر چيز ديگري كه او مي‌خواهد باشند.

ميز و صندلي

صندلي‌ها پشت هم چيده شده مي‌تواند بعنوان قطار در نظر گرفته شود. از تكه‌هاي كاغذ بجاي بليط يا پرچم استفاده كنيد.

كودكان مي‌توانند در «بوفه قطار» تنقلات بخورند. بعلاوه با ميز و صندلي مي‌توانيد خانه، غار، كابين كشتي، اتوبوس و …… بسازيد. با پتوها و با لشت داخل آنها را مرتب كنيد.

مغازه‌ها

بر روي يك جعبه پنجره‌اي باز كنيد و علامت باز/ بسته روي آن نصب كنيد و بنوبت فروشنده يا مشتري شويد.

مغازه‌اي بر سوپرماركت، بيمارستان، آرايشگاه يا كافه هم مي‌تواند باشد.

ترانه‌ها و قصه‌ها

بچه‌ها مي‌توانند لباس شخصيتهاي داستاني آشنا را بپوشند و داستان آنها را بازي كنند.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.