آگاهي از صوت

آگاهي از صوت

 مهارتهاي پيش كلامي آگاهي از صوت

آگاهي از صوت یکی از مهارتهایی است که کودکان باید برای کسب گفتار ابتدا از آن آگاهی پیدا نمایند. مهارت آگاهی از صوت به وسیله تمریناتی قابل افزایش است.

آگاهي از صوت به چه معناست و چرا اهميت دارد؟

كودكان قبل از درك معناي كلمات چيزهاي زيادي راجع به صوت و صداهاي گفتاري ياد مي‌گيرند. بازيهاي شنيداري ميزان آگاهي كودك از صداهاي گفتاري،  و كلمات اوليه از طريق شنيدن و پاسخگويي به شيوه مناسب ميسر مي‌سازد.

چگونه مي توان آگاهي از صوت را افزايش داد؟

صداهاي جالب براي كودكتان درآوريد و زير بي‌صدايتان را در هنگام صحبت از تغيير دهيد تا جالبتر بصورت اغراق‌آميز برايش شكلك درآوريد و سعي كنيد تمام حسهاي او (بينايي، لمسي، شنوايي) را بكار گيريد. همه كودكان با تكرار كردن، ياد مي‌گيرند ترانه‌هاي ساده‌اي را بادها و بارها بخوانيد اين كار برافزايش آگاهي كودك از صوت، آگاهي از صوت و ريتم گفتار كمك مي‌كند.

صداهاي نمادين

صداهاي نمادين همان صداهايي هستند كه گفتار نيز و بجاي صدا، اشياء به شكل معني‌داري بكار مي‌روند، مثل صداي حركت ماشين، و يا صداي حيوانات اين صداها معمولاً تكراري هستند و مي‌توان آنها را بارها و بارها تمرين كرد.

□ صداي وسايل نقليه

بيب، بيب (ماشين)، ببو (آمبولانس)، هوهوچي‌چي (قطار)

يك اسباب بازي انتخاب كنيد، با آن بازي كرده و صدايش را تقليد كنيد مثل «هوهو چي‌چي» براي قطار. سعي كنيد به هنگام تقليد از صداها راجع به آنها نيز صحبت كنيد. قطار را روي ميز حركت دهيد . بگوئيد «هوهوچي‌چي» و آنرا به سمت تونل ببريد. ( تونل را با يک جعبه بسازيد)

حيوانات

هاپ هاپ (سگ)، كواك كواك (اردك)، بع بع (گوسفند)، مؤ (گاو)

يكي از حيواناتي را كه كودك شما دوست دارد انتخاب كنيد. صداي آن را بارها و بارها درآوريد و راجع به آن صحبت كنيد.

ايست/ برو

بازيهاي پايان / شروع

يك اسباب بازي انتخاب كنيد مثلاً يك ماشين و صداي آنرا بكشيد. ماشين را روي ميز با صداي آهسته حركت دهيد و وقتي صدا را قطع كرديد ماشين را نگهداريد.

تنوع: همزمان با كشيدن صدا روي كاغذ خط بكشيد.

كودك مي‌‌تواند همزمان با شنيدن صداي شما دور اتاق بدود و موقع قطع صدا بايستد.

□ رژه نظامي

يك آهنگ مارش پخش كنيد و كودكتان با ريتم آن رژه برود و هر گاه آهنگ را قطع كرديد او بايستد. اين كار را چند بار تكرار كنيد.

 

در بسياري از كلنيكها يكي از آزمونهاي شنيداري مقدماتي «آزمون برو» است. كودك منتظر شنيدن كلمه برو (يا کلمات مشابه مانند بنداز، بپر، …) مي‌باشد و به محض شنيدن آن عكس‌العملهاي مناسب مثل پرت كردن مكعب به داخل سطل را انجام مي‌دهد. اغلب كودكان از اين بازي لذت مي‌برند. اين بازي به تشخيص صداهاي گفتاري كه كودك ممكن است در شنيدن آن دچار مشكل باشد كمك مي‌كند.

بازي بنداز

چيزهاي كوچكي مثل قطعات خانه‌سازي را آماده كنيد. يكي را به كودك بدهيد و نشان دهيد كه چگونه با شنيدن كلمه «بنداز» آنرا داخل جعبه بياندازد. ابتدا با صداي بلند بگوئيد و سعي كنيد كودك صورت شما را ببيند. آنگاه كه او بازي را ياد گرفت با صداي آرامتر بگوئيد و جلوي دهان خود را بپوشانيد تا فقط بشنود.

گوش دادن به صداهاي صامت و مصوت

بازي قبلي را با صداهاي مختلف تمرين كنيد. ممكن است كودك در شنيدن صداهاي صامت ضعيفتر عمل كند.

صداهاي صامت:

ث گ چ م ش د س

 

صداهاي مصوت:

آ او ايي اِ اَ اُ

 

گوش كردن به كلمات در داخل عبارت

آماده / صبر كن/ برو

به كمك بازيهاي زير مي‌توان صبر كردن و گوش كردن به كلمه «برو» را به كودك آموزش داد:

عقب و جلو كردن ماشين

ريختن برج مكعب

قل دادن توپ

مسابقات دو

بازيهاي پرشي

 

يک، دو، سه، بپر

از يك پله كوچك بپرد.

داخل يك حلقه بپرد.

عروسك را بپراند.

 

يك، دو ، سه ……….. بالا

كودكتان را بالا بلند كنيد

يك توپ را بالا پرت كنيد

خم شويد و به آرامي راست شويد

 

يک، دو، سه …………پايين

ناگهاني بنشينيد.

برج مکعب ها را پايين بريزيد.

عروسک را به حالت نشسته در آوريد.

صدا/ سكوت

به كمك اين بازيها كودك قادر به تمييز بين كلمات و سكوت مي‌شود. كودك تنها با شنيدن صدايي از دهان شما، عملي را انجام مي‌دهد. ولي اگر تنها لبهاي خود را (بدون صدا) به حركت درآوريد، كودك نبايد كاري انجام دهد.

 

افعال

دست زدن

دور چرخيدن

بشين/ پاشو

يكي از افعال بالا را انتخاب كنيد. هر گاه دستور انجام آنرا با صداي بلند گفتيد، کودک بايد آن فعل را انجام دهد. مثلاً دست بزن  و هر گاه فقط لبهاي خود را تكان داديد (بدون صدا)، او نبايد کاري انجام  بدهد. در صورت نياز براي انجام فعل به او كمك كنيد.

اسامي

يكي از افعال را انتخاب كنيد. اسم كودك را بگوئيد و دستور دهيد آنرا انجام دهد. مثلاً علي به دور خودت بچرخ در اين صورت او بايد فعل را انجام دهد. در حالت ديگر اسم او را فقط با تكان دادن لبها و بصورت بي‌صدا بگوئيد. در اين حالت او نبايد فعل را انجام دهد. بهتر است اين بازيها را گروهي انجام دهيد زيرا کودکان از همديگر ياد مي‌گيرند

گوش كردن به كلمات ساده

مي‌توانيد از كودك بخواهيد كه در صورت شنيدن كلمات خاصي عمل مرتبط انجام دهد و مشابه بازي‌هاي قبلي اگر فقط لبهايتان را حركت داديد عملي انجام ندهد. مثلاً

اگر كلمه «ماشين» را شنيدي آنرا داخل كاراژ ببر.

هرگاه شنيدي «ني‌ني»‌ عروسك را ببوس.

هر گاه شنيدي «كفش» دستتو بزن به كفشت.

هر گاه شنيدي «سيب» يه دونه سيب بنداز تو سبد.

هر گاه شنيدي «قايق» قايق را بنداز توي آب.

اشعار كودكانه

كودكان مي‌توانند قبل از فهميدن كلمات به صداهاي گفتاري گوش فرا دهند.

اشعار كودكانه‌اي بخوانيد كه كودك با شنيدن كلمات مربوطه به اعمال خاص كه در آن شعر وجود دارد آنرا انجام دهد.

قوقولي قوقو                                              صبح شده آفتاب زده

چشماتو وا کن کوچولو                                دستاتو بالا ببر

شکر خدا کن کوچولو                                سلام به مامان بکن

سلام به بابا بکنبدو                                     برو تو حياط

بزن به صورتت آب                                       بدو به دور حياط

تا باشي سرخ و شاداب                                  1 و 2 و 3 دستا بالا

4 و5 و 6 بپر حالا                                       7 و 8 و 9 بشين و پاشو

با نمره 10 از غم رها شو

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.