دکترای گفتاردرمانی

دکتر جعفر معصومی

دکترای تخصصی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

کارشناس ارشد گفتاردرمانی از دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

کارشناسی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی ایران

دارای بیش از ۲۰ سال سابقه کار در اختلالات گفتار و زبان

استاد دانشگاه علوم پزشکی تبریز

استاد دانشگاه فرهنگیان تبریز

تواناییهای کودکان و نوزادان در ۲۲ ماهگی

حیطه برقراری ارتباط

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک دو یا سه کلمه را که با یکدیگر مفاهیم خاصی را منتقل می سازند، می گوید؟

مثل “هاپو آمد”،”مامان بیا اینجا”یا “پیشی نیست”در اینجا ترکیب های مثل “بای بای “،”خیلی خب”و “این چیه؟” که صرفا به یک مفهوم اطلاق می شوند، مد نظر نیستند.

لطفا یک نمونه از کلماتی را که کودک در ترکیب با هم به کار می برد، بنویسید

٢- اگر به تصویر یک توپ گربه،لیوان،کلاه و غیره اشاره کنید و از کودک بپرسید،”این چیه؟”

آیا حداقل یک تصویر از آن تصاویر را بطور صحیح نام می برد؟

٣- اگر از هیچ گونه اشاره یا حرکتی در حین ارائه دستور استفاده نکنید،

آیا کودک می تواند حداقل سه مورد از دستورهای مشابه زیر را انجام دهد؟

الف”اسباب بازی را روی میز بگذار” ب”در را ببند”

ج”یک حوله برایم بیاور” د”لباست را پیدا کن”

ه “دستم را بگیر” و “کتابت را بردار”

۴-زمانی که از کودک می خواهید تا به بینی،چشم ها،مو،پاها،گوش ها وغیره،اشاره کند

آیا حداقل هفت عضو بدن را به طور صحیح نشان می دهد؟در انجام این کار او می تواند به اعضای بدن خودش،شما یا یک عروسک اشاره کند.

۵- آیا کودک علاوه بر “ماما”و”بابا” هشت کلمه دیگر یا بیشتر از آن را می گوید؟

۶-آیا کودک حداقل دو مورد از کلماتی مثل “منو”،”من”،”توشما” را به طور صحیح به کار می برد؟

حیطه حرکات درشت

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- زمانی که به کودک نشان می دهید که چگونه با پایش به یک توپ بزرگ ضربه بزند،

آیا با حرکت دادن پای خود به سمت جلو یا رفتن به سمت توپ سعی می کند تا به آن ضربه بزند؟

اگر کودک پیش از این نیز خودش به توپ ضربه می زده است ،پاسخ “بله” را علامت بزنید.

٢- آیا کودک نسبتا خوب می دود و می تواند بدون اینکه به چیزی برخورد کند یا بیفتد دویدنش را متوقف سازد؟

٣-آیا اگر یک دست کودک را بگیرید از پله ها پایین می رود؟

چنین امری را می توانید در جاهایی که دارای پلکان هستند،مثلا در پارک در منزل مشاهده کنید.

۴- آیا کودک خودش به تنهایی حداقل از دو پله بالا یا پایین می رود؟

چنین امری را می توانید در جاهایی که دارای پلکان هستند،مثلا در پارک و یا در منزل مشاهده کنید.

حتی اگر کودک دستش را به دیوار یا نرده می گیرد،پاسخ “بله” را علامت بزنید.

۵- آیا کودک جفت پا می پرد؟

۶-آیا کودک بدون اینکه دستش را به جایی بگیرد با پرت کردن پایش به سمت جلو، به توپ ضربه می زند؟

حیطه حرکات ظریف

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک معمولا قاشق را صاف طوری که غذا از داخل آن نریزد به دهانش

می برد؟

٢- آیا کودک شش مکعب یا اسباب بازی کوچک را خودش به تنهایی بر روی هم

قرار می دهد؟

می توانید از قرقره های نخ،جعبه های کوچک، یا اسباب بازی هایی که اندازه آنها حدود ٢.۵ سانتی متر است نیز استفاده کنید.

٣-آیا کودک در تلاش برای چرخاندن دستگیره در، کوک کردن اسباب بازی ها،

چرخاندن در چیزی، یا پیچاندن در شیشه مربا برای باز و بسته کردن آن، از حرکت

چرخش دستش استفاده می کند؟

۴- آیا کودک صفحات کتاب را خودش به تنهایی ورق می زند؟ممکن است که هر

بار چند صفحه را با هم ورق بزند.

۵-آیا کودک کلیدچراغ را روشن و خاموش می کند؟

۶-آیا کودک بند کفش را از میان یک مهره یا سوراخ بند کفش رد می کند؟

حیطه حل مسئله

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١-در حالی که کودک می بیند چگونه چهار شیء مثل مکعب را در یک ردیف

پشت سر هم قرار می دهید،

آیا این کار را تقلید کرده و حداقل دو مکعب را کنار یکدیگر قرار می دهد؟

می توانید از قرقره های نخ، جعبه های کوچک یا سایر اسباب بازی ها نیز استفاده کنید.

٢-اگر کودک چیزی را بخواهد که دستش به آن نمی رسد،آیا برای رسیدن به

آن صندلی،چهار پایه یا جعبه ای را پیدا کرده، بر روی آن می ایستد؟

٣- آیا کودک وانمود می کند که اشیاء چیزهای دیگری هستند؟برای مثال ،آیا

کودک یک فنجان را روی گوشش گرفته و وانمود می کند که یک تلفن است؟

یا یک جعبه را روی سرش گذاشته و وانمود می کند که یک کلاه است؟ یا از

یک مکعب یا اسباب بازی برای هم زدن غذا استفاده می کند؟

۴-پس از اینکه کودک می بیند که شما با مداد یا خودکار خطی از بالای کاغذ

به طرف پایین رسم می کنید،آیا با کشیدن خطی در هر جهت ،از شما تقلید

می کند؟در اینجا خط خطی کردن مدنظر نیست و پاسخ “بله” به آن تعلق نخواهد گرفت.

۵- بدون اینکه نحوه انجام کار را نشان دهید آیا کودک برای بیرون انداختن

چیزی به اندازه نخود یا لوبیا از داخل یک بطری شفاف کوچک،بطری را به طور

هدفمند سر و ته می کند؟می توانید از بطری نوشابه یا شیشه شیر کودک

استفاده کنید.

۶- اگر شیشه شیر، قاشق،مداد را به حالت سر و ته به کودک بدهید،آیا

برای استفاده مناسب آنها را به حالت صحیح برمی گرداند؟

حیطه شخصی-اجتماعی

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١-آیا کودک ادای کارهایی که انجام می دهید،مثل پاک کردن چیزی که ریخته،جارو کردن، شانه کردن موها و نماز خواندن را در می آورد؟

٢- اگر هر کدام از حرکات زیر را انجام دهید، آیا حداقل یکی از آنها را تقلید خواهد کرد ؟

الف دهانتان را باز کنید و ببندید گوش خود را بکشید پلک بزنید دصورت خود را نوازش کنید

٣-آیا کودک با چنگال غذا می خورد؟

۴- آیا خودش با فنجان یا استکان آب می نوشد و آن را دوباره پایین می گذارد؟

حتی اگر کمی از آب بریزد

۵- وقتی کودک با عروسک یا هر حیوان پارچه ای دیگر بازی می کند

آیا وانمود می کند تکانش می دهد، غذایش می دهد،پوشکش را عوض می کند یا در رختخوابش می گذارد؟

۶-آیا اسباب بازی هایی مانند گاری، کالسکه یا کامیون کوچک را هل می دهد و آنها را دور وسایل مختلف می راند و اگر اسباب بازی اش را به گوشه ای برد که امکان دور زدن نبود ، آن را از آنجا عقب – عقب بیرون می کشد ؟