موسیقی و اتیسم آیا موسیقی براتیسم تاثیر مثبت دارد؟

موسیقی و اتیسم آیا موسیقی براتیسم تاثیر مثبت دارد؟

مدت زمان تخمینی مطالعه: 6 دقیقه

موسیقی پدیده ای است برخاسته از  ما و تاثیر گذار بر ما و به همین  دلیل است که به عنوان روش درمانی استفاده می شود.

گاستن یکی از پایه گذاران اولیه ی موسیقی درمانی بر این واقعیت تاکید می کند که موسیقی رفتار انسان است نه چون انسان آن را خلق می کند بلکه چون انسان بستگی و ارتباط خود را با آن می آفریند.

توماس پزشک و محقق معاصر که همانند گاستن می اندیشد، می نویسد نیاز به موسیقی و گوش دادن به آن نیاز همگانی افراد بشر است مانند صحبت کردن.

به همین دلیل است که موسیقی در درمان بیماران روانی که بنیان احساس و عواطف آن ها متزلزل شده و یا سازمان روانی آن ها دچار تشتت شده است مورد استفاده قرار می گیرد

موسیقی ارکان مختلفی دارد که دو تا از عمده ترین آن ها عبارت هستند از :

۱- ملودی : به جنبه ی آهنگین موسیقی ملودی گفته می شود .

هنگامی که کودک بتواند مجموعه صدا های زیر و بم را ترکیب کند ملودی ایجاد می شود.

ملودی می تواند سبب ایجاد یک سری فرآیند های شناختی،رفتاری و عاطفی گردد

۲- ریتم :

به معنای وزن و هماهنگی است.

در موسیقی درمانی ریتم در مقایسه با ملودی در سطحی ابتدایی تر و ساده تر عمل می کند.

نه از حیث پیچیدگی بلکه از روی آن که کودک آن را به طور فیزیکی درک می کند ولی به سختی می توان آن را به کودک آموخت.

ریتم بیشتر روی پاسخ های حرکتی کودک کار می کند

مطالب مفید بیشتری را بخوانید
مایلستونهای رشدی چیست و چرا مهم است؟

موسیقی و اتیسم / اوتیسم

اتیسم از نظر بالینی یک سندرم رفتاری است که در ابتدای دوران کودکی ظهور کرده و نتیجه ی ناهنجاری های عصبی- رشدی است

 نشانه های تشخیصی اختلال طیف اتیسم بر اساسDSM5 براساس

دو زمینه مشخص می شوند :

۱- نقص در ارتباطات و تعاملات اجتماعی، ناتوانی در ارتباط چشمی و غیر کلامی

۲- رفتارها، علایق و فعالیت های محدود، حرکات کلیشه ای،مقاومت به تغییر و واکنش های افراطی یا تفریطی به محرکات حسی

اختلال در مهارت های پایه ی حرکتی مانند

هماهنگی حرکتی ضعیف

و ناتوانی در کنترل وضعیت اندامی،

سرعت پاسخ دهی پایین،

نقص درتعادل و کنترل حرکتی،

هم چنین ضعف در مهارت های حرکتی  درشت و ظریف از جمله سایر مشکلات این کودکان است که به علت وجود نقص در نواحی مختلف مغزی ایجاد شده و منجربه ناتوانی کودک با اختلال طیف اتیسم در تقلید پاسخ های مهارتی بدنی می شود

در نتیجه مشکلاتی در مهارت های اجتماعی، ارتباط با دیگران ( عدم پذیرش توسط دیگران ) و روند یادگیری و استقلال در فعالیت های روزمره زندگی ایشان به وجود می آورد

موسیقی سرشار از عوامل ارتباطی است.

کودک مبتلا به طیف اتیسم در طی جلسات موسیقی درمانی ناگزیر به ارتباط با چندعامل می باشد :

  • ارتباط با درمانگر
  • ارتباط با همسالان                                                 
  • ارتباط با خود
  • ارتباط با ابزار
  • ارتباط با موسیقی

تحقق این مجموعه ارتباطات می تواند به کاهش و یا حذف نارسایی این کودکان در حوزه ی ارتباط با پیرامونشان کمک موثری نماید.

ناگفته نماند که موفقیت در این حوزه بستگی به برنامه ی مدون یک درمانگر با تجربه، صبور و علاقه مند دارد.

یک موسیقی درمانگر ورزیده می تواند برنامه ای تدوین نماید تا کودک مبتلا به طیف اتیسم را مجذوب فعالیت ها نماید

و تجاربی سازمان دهی نماید تا مشکلات حسی و حرکتی این کودکان را که معمولا آن ها را معطوف به خودشان و اجتناب از پیرامون می نماید، به حداقل برساند.

مطالب مفید بیشتری را بخوانید
درمان زبان محور آفازی (LOT) چیست؟

از طریق ترغیب کردن کودک به گوش دادن به موسیقی، فراهم کردن تجارب شنیداری، بینایی و لمسی در فضای موسیقایی می توانیم

برای کودک و کمک به او در درک صدا ها و آگاهی و شناخت اشخاص و ابزاری که موجد صدا هستند،

درمانگر می تواند به توسعه ی رفتار های ارتباطی- اجتماعی کودک کمک موثری نماید.

آلوین اظهار می دارد

که پس از درگیری کودک با این عوامل، او به تدریج ارتباط با محیط اطرافش توسعه می دهد

و آن را به مکان های غیر موسیقایی تعمیم می دهد

موسیقی درمانی منجر به توسعه ی روابط کلامی و رشد گفتار در کودک مبتلا به طیف اتیسم می شود.

کودکان مبتلا طیف اتیسم اساسا در دست کاری سمبل ها یا استفاده از سمبل ها و نمادهای کلامی ناتوانند. به عبارت دیگر نمی توانند چیزی را جایگزین آن چه نمی نمی بینند و نمی شنوند نمایند.

زبان این کودکان معمولا گنگ و نامفهوم است

و بیشتر به شکل صدا های نا مفهوم است

و یا در شکل پیشرفته تر آن اکولالیا با محتوای ارتباطی محدود می باشد.

تکنیک های موسیقی درمانی تلاش می کند تا فرآیندهای  تولید گفتارآوایی را تسهیل کند

و فرآیند های ذهنی را در مفهوم سازی، سمبل سازی، ودرک مطلب فعال نماید

اینکه طی چه فرآیندی این بهبودی حاصل می شود دیدگاه های فراوان و متعددی وجود دارد.

یکی از این دیدگاه ها مبنای عصب شناختی برای این بهبودی قائل می باشد

از جمله دلونگ و تات این نتیجه را ازپژوهش های خود ارائه نمودند که

به نظر می رسد در کودکان مبتلا به طیف اتیسم تنها نیمکره چپ که مربوط به گفتار و زبان است آسیب دیده است

و مهارت های مربوط به موسیقی را وابسته به عملکرد نرمال نیمکره ی راست می دانند

این را توجیهی برای علایق غیرمعمول این کودکان  به موسیقی می دانند و بر این عقیده اند

مطالب مفید بیشتری را بخوانید
دیزآرتری اسپاستیک چیست ؟ و علایم آن

که طی یک فرایند عصبی، در برنامه های موسیقی درمانی، نیکره ی راست، نیکره ی چپ را متاثر میکند

و بدین وسیله به رشد گفتار در کودک مبتلا به طیف اتیسم منجر می شود.

یک برنامه ی موسیقی درمانی در راستای رشد گفتار کودکان مبتلا به طیف اتیسم چگونه باید اجرا شود ؟

ابتدا موسیقی درمانگر باید میل یا نیاز به ارتباط را که در کودک مبتلا به طیف اتیسم ضعیف است توسعه دهد

بهتر است این توسعه به کمک تکنیک های موسیقی درمانی صورت گیرد

کشف و انتخاب آن جنبه از موسیقی که کودک بیشتر با آن ارتباط دارد و بیش تر از آن لذت می برد؛

برای مثال آیا کودک با جنبه ی آهنگین موسیقی بیشتر ارتباط برقرار می کند یا با جنبه ی ریتمیک آن  همراه نمودن آواها، کلمات و هجا ها با موسیقی جذاب و مورد علاقه کودک که توسط درمانگر کشف شده است.

درمانگر در این  مرحله سعی می کند تا از طریق ایجاد موسیقی آوایی به تحریک ارتباط  کودک با خودش بپردازد.

همان طور که کودک شروع به توجه و تولید پاسخ های ارتباطی کلامی یا غیر کلامی می کند

موسیقی می تواند برای رشد و توسعه ی گفتار و آوا ها به کار گرفته شود.

موسیقی بر حذف رفتار های کلیشه ای کودک موثر است.

فضای موسیقی درمانی به دلیل برخورداری از ماهیت خاص، فرصت هایی را برای کودک فراهم می نماید

تا او ضمن انجام فعالیت های حسی ادراکی،حرکتی و نیز پرداختن به علایق خاص خود ناگزیر به اجتناب از رفتارهای کلیشه ای گردد.

هرچه فعالیت های موسیقایی برای کودک پر جاذبه تر باشد و هیجان مثبت بیشتری را به کودک بدهد از میزان رفتار های قالبی وی بیشتر کاسته خواهد شد.

مطالب مفید بیشتری را بخوانید
گفتاردرمانی هرمزگان و بندرعباس

توسط مرکز جامع گفتاردرمانی و کاردرمانی تبریز یاشام

کارشناسی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی ایران کارشناسی ارشد گفتاردرمانی از دانشگاه علوم بهزیستی تهران دکترای تخصصی گفتاردرمانیاز دانشگاه علوم پزشکی تهران