درمان آپراکسی با 7 روش

درمان آپراکسی:


هدف درمان آپراکسی گفتار در گفتار درمانی الگوهای حرکتی گفتار است. الگوهای حرکتی آسیب دیده در آپراکسی باعث نقص در برنامه ریزی و طرح ریزی گفتار می گردد. درمان اولیه در آپراکسی به عنوان اختلالات تولیدی، موقعیت یابی و ترتیب حرکات عضلات برای تولید گفتاراست. در درمان آپراکسی کاهش مشکلات پروزودیک بخش مهم درمان می باشد.

رویکردهای مهم درمان آپراکسی


تقارب تدریجی


رویکرد دیگر درمان آپراکسی تقارب تدریجی است، دراین روش از تولید یک واج که فرد آنرا می تواند تولید کند به صورت تدریجی آنقدر تغییر می دهیم که به واج هدف برسیم، مثلا اگر بیمار واج /m/ را تولید می نماید درمانگر از آن برای تولید صداهای دولبی انفجاری نظیر /b/ استفاده می شود. در تکنیک تقارب تدریجی، درمانگر روی وضعیت تولیدکننده درحین تولیدگفتار و هماهنگی میان زیر سیستمهای تولید گفتار تاکید می کند.

تکنیک تقلید جفت های کمینه


استفاده از این تکنیک، نیازبه تثبیت محرکهای گفتاری دارد، براساس ویژگی هایی نظیر شیوه، جایگاه، واکداری و بی واکی اندکی باهم تفاوت دارند. در این روش درمانگر از بیمار می خواهد جفتهای کمینه را تقلید و تکرار نماید.

اشتقاق آوایی


یکی از رویکردهای عمومی درمان آپراکسی اشتقاق آوایی است که عبارت است از شکل دهی صداهای گفتاری براساس فعالیتها یا پوسچرهای غیرگفتاری مراجع، مثلا دراین نوع درمان تمرینهای زیر با هدف آمادگی برای تولید صداهای انفجاری دولبی انجام می شود: قراردادن لبها روی هم و سپس فوت کردن.


تکنیک کلمه کلیدی در درمان آپراکسی:


در این تکنیک بیمار دارای آپراکسی کلامی باید بتواند به طورثابت چندکلمه را تولیدنماید، در این روش درمانگر از بیمار می خواهد کلمات کلیدی را تحت شرایطی تولیدنمایدکه نمایانگر درجات بیشتری از کنترل و درجات کمتری ازخودکاری درپاسخ باشد. هنگامی که بیمار توانست کنترل نسبتا خوبی را برکلمات کلیدی اعمال نماید، تمرین به سمت آموزش کلمات جدید توسعه می یابد. کلمات جدید شامل واجهایی می شود که در کلمات کلیدی نیز موجود می باشد.

تکنیک حرکت به گفتار پیچیده

اساس تکنیک در این روش درمان آپراکسی کنترل رفتارهای حرکتی از جمله ریتم و زمان بندی است.

روش گفتار آهنگین

یکی از تکنیکهای مربوط به این رویکرد MIT یا Melodic Intonation Therapy می باشد، MIT به منظور ایجاد و کنترل ارادی بر تولیدات گفتاری استفاده می شود.

درمان روزنبرک


اساس این تکنیک استفاده از شکل سیستماتیک کلمات با استفاده از نشانه ها می باشد.

کلماتی را برای آموزش اولیه انتخاب کنید که آسان باشند، به فرد بگویید به من نگاه کن ، به من گوش کن و بعد کلمه ی هدف را ارائه دهید.
کلمه ی هدف را روی کارت نوشته از فرد بخواهید آن را تولید کند. از فرد سوالی بپرسید که جوابش کلمه ی هدف باشد، به فرد اجازه پاسخ بدهید. یک بازی محاوره ایی ترتیب دهید که در آن فرد فرصتهای زیادی برای تولید کلمه ی هدف داشته باشد، از دیگر افراد خانواده در این بازی استفاده کنید.

از مراجع بخواهید کلمه را همراه با شما بگوید. از مراجع بخواهید همان لحظه که شما دهان خود را باز کرده و ادای کلمه را درمی آورید کلمه را تولید کند. از او بخواهیدبه شما گوش دهد و کلمه را بگوید و سپس از وی بخواهید تا کلمه را بدون هیچ نشانه و کمکی تولیدکند. از فرد بخواهید کلمه را چندین بار بدون نشانه تکرار کند.

تقویت ها جهت سازماندهی مجدد اهداف


۱- واکداری، میزان بازشدن فک، تنظیم سرعت سیلاب، روش تولید، هم تولیدی، آموزش تعداد زیادی از محلهای تماس روی صورت، گردن وفک مراجع ۲- فراهم کردن نشانه ها توسط لمس صورت، گردن، فک و دیگر ساختارهای بدن مراجع. ۳- راهنمایی دستی اندامهای تولیدی برای تصحیح جایگاه. ۴- از فرد بخواهید همانطور که اندامهای تولیدی به سمت جایگاه صحیح حرکت می کند صدا را تولید کند.

در این روش از نشانه های لمسی و حرکتی در آموزش تولید صحیح واج ها استفاده می شود. با استفاده از راهنماییهای دستی اندامهای تولیدی را شکل می دهیم. به خاطر داشته باشید که این نشانه ها برای موقعیت اندامهای تولیدی داده می شوند.

کنترل ارادی از گفتار غیرارادی


هر کلمه ایی که مراجع تولید کرده است را در یک برگه ی جدا بنویسید. کلمه را به شکل تایپ شده در همان لحظه به وی ارائه بدهید. کلماتی را که روی کارت ها نوشته ایم به مراجع می دهیم و از وی می خواهیم که آنها را در خانه با صدای بلند تمرین کند.

روی طرف دیگر کارت شکل کلمه ی مورد نظر را ترسیم کنید، اگر فرد نتوانست کلمه را بگوید شکل آن را به وی نشان دهید. این روش در درمان آفازی هم کاربرد دارد. این رویکرد بر این فرض قرار دارد که بیشتر افرادی که آفازی شدید و آپراکسی دارند تعداد محدودی کلمات غیرارادی تولیدمی کنند، ازاین تولیدات غیر ارادی امکان شکل دهی به تولیدات ارادی وجود دارد.

روش درمانی بارسی و هلم

تمام گفته های مراجع که در طول مصاحبه و موقعیت آزمون تولید کرده را بنویسید. کلمات را از میان تولیدات غیرارادی و خود انگیخته انتخاب کنید.

درمان آپراکسی با روش لمسی


این روش براین مبنا استوار است که بیماران آپراکسیک در یکپارچگی حرکات دهانی ارادی جهت تولید گفتار، با مشکل مواجه اند. درمانگر از راهنماییهای لمسی ،شنیداری و بینایی استفاده می کند. دو مورد بسیار مهم که در یادگیری حرکتی نقش مهمی ایفا می کند توجه و حافظه می باشند. سومین امر پیش تمرینی آن است که از طریق الگودهی و نمایش، یک یادگیری مشاهده ایی را برای بیمار فراهم نماییم. یکی از جنبه های پیش تمرینی که آموزش کلامی نامیده می شود بیمار را در معرض محرکهایی قرار می دهد که درتمرین به کار خواهد گرفت. اگر کار بر روی بستن لبها مقدمه ایی بر تولید دولبی باشد، درمانگر باید حرکت مذکور را بارها به بیمار نشان دهد.

اصول روش درمان آپراکسی با روش لمسی


اولین مرحله پیش تمرینی ایجاد انگیزش جهت یادگیری است. بیماربایدیک نگرش کلی درتکلیف خود بدست آورد، به منظور تقویت درک بیمار، باید دستورالعمل های دقیقی را ارائه نمود، دستورات کلامی غالبا نمی توانند بسیاری از جنبه های ظریف حرکات ماهرانه را دربرگیرد. بعد دیگری از تمرین که باید مدنظر قرار گیرد، نوع و ساختار فیدبکی است که به بیمار ارائه می شود،که دو نوع فیدبک استفاده می شود ۱-آگاهی از نتها ۲-آگاهی از عملکرد
شاید یکی از مهمترین ابعاد یادگیری، کار با فیدبکهایی است که در طی جلسات درمانی ارائه می شود.

تقویت یکپارچگی حسی حرکتی در درمان آپراکسی

این رویکرد شامل: تقویت حس داخل دهانی، استفاده ازیخ، لمس و PNF است.

برچسب ها