دکترای گفتاردرمانی

دکتر جعفر معصومی

دکترای تخصصی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

کارشناس ارشد گفتاردرمانی از دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

کارشناسی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی ایران

دارای بیش از ۲۰ سال سابقه کار در اختلالات گفتار و زبان

استاد دانشگاه علوم پزشکی تبریز

استاد دانشگاه فرهنگیان تبریز

تواناییهای کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله

تواناییهای کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله  منحصر به فرد است.

کودکان دارای تواناییهای خاصی در سنین مختلف هستند که با اگاهی از آنها می توانیم در مورد رشد کودکان تصمصم بگیریم.

در زیر چک لیستی از تواناییهای کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله مشاهده می کنید .

اگر پاسخ شما به تواناییهای کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله خود در۵۰ درصد موارد منفی بود حتما با متخصص گفتاردرمانی و کاردرمانی تبریز تماس بگیرید.

حیطه برقراری ارتباط در کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله

 پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١-آیا هنگام تعریف کردن در مورد چیزهای آشنا،حداقل دو مورد را درباره آن بیان می کند؟

برای مثال اگر بپرسید به بگو “توپت چه جوریه؟” آیا چیزی مثل “اون گرده”،”بزرگه”،”اونو شوت می کنم” را می گوید ؟

٢- آیا کودک برای ساختن جملات کاملی مثل “من دارم به اون پارک می رم”.

“یه اسباب بازی دارین که باهاش بازی کنم ؟” یا “شما هم می آیی؟”

از تمام کلمات لازم استفاده می کند؟ برای مثال ،”یک”،”آن”،”می” در فعل هایی مثل می روم.

٣- آیا کودک مواردی مثل “ها” نشانه جمع،”_م،یم”نشانه گذشته،”می” نشانه استمرار را در

کلمات بکار می برد؟برای مثال ، آیا کودک شما چیزهایی مثل ،”من گربه ها را میبینم”،”من دارم بازی می کنم” یا “توپ را شوت کردم” را می گوید؟

۴- اگر بدون هیچ اشاره ای آنچه را که گفته اید،تکرار نکنید،آیا کودک از سه دستوری که ربطی به یکدیگر ندارند پیروی می کند؟

شما باید هر سه دستور را پشت سرهم و قبل از اینکه کودک شروع به انجام دادن آنها نماید،ارائه دهید.

برای مثال ، می توانید سه دستور زیر را به کودک ارائه دهید”دست بزن کف زدن،به طرف در برو ، یا قلم را به من بده، کتاب را باز کن و بایست”.

۵- آیا کودک جملات چهار و پنج کلمه ای را بکار می برد؟ برای مثال ، آیا می گوید،”من اون ماشینو می خوام” لطفا یک نمونه بنویسید…………………..

۶- زمانی که کودک در مورد چیزی که قبلا اتفاق افتاده است صحبت می کند، آیا او کلماتی با زمان گذشته مثل “شما توی حیاط چکار کردی؟

من دویدم، شما با دوستت توی خانه شان چکار کردید؟ما بازی کردیم” بپرسید؟ لطفا یک نمونه بنویسید……………….

حیطه حرکات درشت در کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله

 پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک می تواند حداقل یکبار و بدون اینکه تعادلش را از دست بدهد، با پای راست یا پای چپ خود لی لی کند؟

٢-آیا کودک در حالت ایستاده، بازویش را تا سطح شانه بالا می برد و توپ را به طرف جلو و به سمت فردی که در فاصله حدود ٢ متری از او ایستاده است،پرتاب می کند؟

چنانچه توپ از دست کودک بیفتد،توپ را رها کند یا توپ را بدون بالا بردن دستش پرتاب کند،پاسخ “خیر” را علامت بزنید.

٣- آیا کودک می تواند در حالت ایستاده و جفت پا ،نیم متر به جلو بپرد؟

۴- زمانی که یک توپ بزرگ را برای کودک پرت می کنید، آیا آن را با هر دو دستش می گیرد؟

شما بایدحدود ١.۵ متر از کودک فاصله داشته و برای این کار به او دو یا سه بار فرصت دهید؟

۵ -آیا کودک بدون اینکه به چیزی یا جایی تکیه دهد و بدون از دست دادن تعادلش و پایش،حداقل به مدت ۵ ثانیه روی یک پا می ایستد؟

قبل از اینکه به این سوال پاسخ دهید، می توانید برای این کار دو یا سه بار به کودک فرصت دهید.

۶- آیا کودک مسافتی حدود ۴.۵ مترتقریبا به اندازه طول یک اتومبیل بزرگ را روی پنجه پاهایش راه می رود؟ می توانید نحوه انجام این کار را به او نشان دهید .

حیطه حرکات ظریف در کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله

 پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١-آیا کودک با نگاه کردن به اشکال زیر، حداقل سه تا از آنها را روی یک ورق کاغذ رسم می کند ؟

البته او نباید کاغذ خود را بر روی این اشکال بگذارد و آنها را کپی کند .

آنچه کودک رسم می کند،از نظر طرح باید مشابه اشکالی باشند که به او نشان داده اید ، ولی اندازه آنها می تواند متفاوت باشد .

٢-آیا کودک دگمه یا دگمه ها را باز می کند؟ برای انجام این کار، او می تواند از لباس خودش یا لباس عروسک استفاده کند .

٣-آیا کودک هنگام رنگ آمیزی یک تصویر ،اکثرا داخل خطوط آن رنگ می کند؟هنگام رنگ کردن یک تصویر نباید بیش از ٠.۵ سانتی متر از خطوط تصویر بیرون برود.

۴- آیا کودک می تواند با مداد یا خودکار ، روی خط زیر و در امتداد آن یک خط بکشد؟ او می تواند هنگام کشیدن یک خط بر روی خط زیر، حداکثر دوبار از خط خارج شود و اگرسه

بار از خط خارج شود پاسخ “گاهی” را علامت بزنید.

۵- از کودک بخواهید تا تصویر یک آدم را بر روی یک ورق کاغذ سفید بکشد.می توانید به

کودک بگویید”عکس یک دختر یا پسر را بکش.” اگر او آدمی را با سر،بدن، دست ها و

پاهاش رسم می کند،پاسخ”بله” را علامت بزنید.اگر آدمی را فقط به سه جزء سر، بدن،دستها یا پاها رسم می کند ،پاسخ”خیر” را علامت بزنید.

کاغذی که کودک روی آن نقاشی کشیده است، به این پرسشنامه ضمیمه نمایید.

۶-بر روی یک تکه کاغذ،خطی از یک طرف آن به طرف دیگر رسم کنید.آیا کودک با باز و

بسته کردن قیچی ، کاغذ را از روی خط و تقریبا صاف ، قیچی می کند؟هر گاه کودک از

قیچی استفاده می کند، حتما مواظب باشید تا به خودش صدمه نزند.

حیطه حل مسئله در کودکان ۵۴ ماهه یا ۴ و نیم ساله

 پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- زمانی که یک شی را به کودک نشان می دهید و می گویید”این چه رنگیه؟”آیا اوپنج

رنگ مختلف مثل قرمز ، آبی ،زرد،سیاهمشکی،سفید یا صورتی را نام می برد؟ تنها در

صورتی که کودک نام پنج رنگ را به صورت صحیح بکار برد،پاسخ “بله” را علامت بزنید .

٢-آیا کودک با پوشیدن لباس های دیگران و “ادا درآوردن” وانمود می کند کسی یا چیز

دیگری است؟ برای مثال کودک ممکن است که به شکل های مختلفی لباس بپوشد و

وانمود کند که یک مامان،بابا،برادر ،خواهر، یا یک حیوان یا موجود خیالی است .

٣- اگر پنج شی را مقابل کودک قرار دهید،آیا می تواند آنها را به ترتیب با

گفتن،”یک،دو،سه،چهار،پنج” بشمارد؟ هنگام پرسیدن این سوال از کودک،نباید با اشاره

کردن ،انجام حرکت یا نام بردن به او کمک کنید .

۴- زمانی که از کودک می پرسید،”کوچکترین دایره کدام است؟” آیا به کوچکترین دایره

اشاره می کند؟ سئوال را بدون استفاده از اشاره،حرکات چهره یا نگاه کردن به کوچکترین

دایره بپرسید ؟

۵- آیا کودک از ١ تا ١۵ را بدون اشتباه می شمارد؟اگر چنین است،پاسخ “بله” را علامت

بزنید.اگر تا ١٢ را بدون اشتباه می شمارد پاسخ “گاهی” را علامت بزنید .

۶- آیا کودک نام اعداد را می داند.اگر سه عدد زیر را می شناسد و نام می برد پاسخ”بله”

را علامت بزنید.اگر دو عدد از اعداد زیر را شناخت و اسم آنها را گفت،پاسخ “گاهی” را

علامت بزنید.

حیطه شخصی-اجتماعی کودک ۴ و نیم ساله

 پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک بدون کمک و به تنهایی ، دست و صورتش را با استفاده از صابون می شوید و با حوله خشک می کند؟

٢- آیا کودک اسم دو یا چند نفر از همباز هایش را به شما می گوید. این اسامی نباید شامل اسم برادر و خواهرها باشد.

زمانی که این سوال را از کودک می پرسید ،نباید با گفتن اسم همبازی یا دوستانش به او کمک کنید .

٣-آیا کودک بدون هیچ کمکی ، خمیر دندان را بر روی مسوال می گذارد و تمام دندانهایش را

مسواک می زند؟ البته شاید هنوز لازم باشد که بر مسواک زدن کودک نظارت کنید و دوباره

دندانهایش را مسواک بزنید.

۴- آیا با استفاده از وسایل آشپزخانه و غذاخوری برای خودش غذا می کشد. به عنوان مثال با

استفاده از یک قاشق بزرگ ماست را از یک کاسه بزرگ بر می دارد و در طرف خود می ریزد؟

۵- آیا کودک حداقل ۴ مورد از موارد زیر را بازگو می کند؟

  • نام خودش
  • نام خانوادگی خودش
  • سن خودش
  • دختر یا پسر بودن خودش
  • شهری که در آن زندگی می کند
  • شماره تلفن خودش

لطفا دور مواردی را که کودک می داند، دایره بکشید.

۶- آیا کودک بدون هیچ کمکی ، خودش لباس هایش را می پوشد یا در می آورد؟ دگمه هایی به اندازه متوسط و زیپ جلوی لباسش را می بندد ؟__