دکترای گفتاردرمانی

دکتر جعفر معصومی

دکترای تخصصی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

کارشناس ارشد گفتاردرمانی از دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

کارشناسی گفتاردرمانی از دانشگاه علوم پزشکی ایران

دارای بیش از ۲۰ سال سابقه کار در اختلالات گفتار و زبان

استاد دانشگاه علوم پزشکی تبریز

استاد دانشگاه فرهنگیان تبریز

توانایی کودکان در ۱۸ ماهگی

حیطه برقراری

ارتباط پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- زمانی که کودک چیزی را می خواهد، درخواست خود را با اشاره به آن بیان

می کند ؟

٢-زمانی که از کودک خود می خواهید تا به اتاق دیگر برود و یک اسباب بازی

یا شیء آشنا را پیدا کند، آیا این کار را انجام می دهد؟ برای مثال می پرسید

،”توپت کجاست؟”یا”لباست را بیار بده به من”یا”برو بالشت را بیاور”.

٣- آیا کودک یک جمله دو کلمه ای را تقلید می کند؟برای مثال ،زمانی که یک

عبارت دو کلمه ای مثل”مامان خورد”،”بابا رفت”،”آب بده” یا”این چیه؟” را می

گوید آیا کودک هر دو کلمه را برایتان تکرار می کند؟حتی اگر کلمات کودک به

سختی قابل فهم هستند، پاسخ”بله” را علامت بزنید.

۴-آیا کودک علاوه بر “ماما” و “بابا” هشت کلمه دیگر یا بیشتر از آن را

می گوید ؟

۵-زمانی که تصاویری را به کودک نشان می دهید و می گویید”پیشی را

نشون بده”یامی پرسید”هاپو کو؟”آبا بدون اینکه به تصاویر مورد نظر اشاره

کنید، کودک تصویر صحیح را نشان می دهد؟نشان دادن یک تصویر صحیح

کافی است.

۶-آیا کودک دو یا سه کلمه را که با یکدیگر مفاهیم خاصی را منتقل می

سازند، می گوید؟ مثل “هاپو آمد”،”مامان بیا اینجا”یا “پیشی نیست”در اینجا

ترکیب های مثل “بای بای “،”خیلی خب”و “این چیه؟” که صرفا به یک مفهوم

اطلاق می شوند، مد نظر نیستند.

لطفا یک نمونه از کلماتی را که کودک در ترکیب با هم به کار می برد،

بنویسید:

حیطه حرکات درشت

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک برای برداشتن چیزی از روی زمین ،خم می شود یا چمباتمه

می زند . سپس بدون هیچ گونه کمکی دوباره می ایستد؟

٢- آیا کودک برای حرکت کردن به جای چهار دست و پا ، راه می رود؟

٣- آیا کودک به خوبی راه می رود و به ندرت زمین می خورد؟

۴- آیا کودک برای دست یافتن به چیزی که آن را می خواهد، از چیزهایی

مثل صندلی ، چهارپایه یا تخت بالا می رود ؟

۵-آیا اگر یک دست کودک را بگیرید از پله ها پایین می رود؟ چنین امری را

می توانید در جاهایی که دارای پلکان هستند،مثلا در پارک در منزل مشاهده

کنید.

۶- زمانی که به کودک نشان می دهید که چگونه با پایش به یک توپ بزرگ

ضربه بزند،آیا با حرکت دادن پای خود به سمت جلو یا رفتن به سمت توپ

سعی می کند تا به آن ضربه بزند؟اگر کودک پیش از این نیز خودش

به توپ ضربه می زده است ،پاسخ “بله” را علامت بزنید.

حیطه حرکات ظریف

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک توپ کوچکی را که در دست دارد، با حرکت دادن دستش به سمت

جلو، پرتاب می کند؟اگر توپ را فقط پایین می اندازد، پاسخ “خیر” را علامت

بزنید.

٢- آیا کودک یک مکعب یا اسباب بازی را بر روی مکعب یا اسباب بازی دیگر قرار

می دهد؟می توانید از قرقره های نخ،جعبه های کوچک، یا اسباب بازی هایی که

اندازه آنها حدود ٢.۵ سانتی متر است نیز استفاده کنید.

٣- آیا کودک با نوک مداد یا خودکار ،خط خطی می کند؟

۴- آیا کودک سه مکعب یا اسباب بازی کوچک را خودش به تنهایی بر روی هم

قرار می دهد؟می توانید از قرقره های نخ،جعبه های کوچک، یا اسباب بازی

هایی که اندازه آنها حدود ٢.۵ سانتی متر است نیز استفاده کنید.

۵-آیا کودک صفحات کتاب را خودش به تنهایی ورق می زند؟ممکن است که هر

بار چند صفحه را با هم ورق بزند.

۶- آیا کودک معمولا قاشق را صاف طوری که غذا از داخل آن نریزد به دهانش می

برد؟

حیطه حل مسئله

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- آیا کودک چند شش یا بیشتر  اسباب بازی کوچک را داخل ظرفی مثل کاسه

یا جعبه می اندازد؟می توانید نحوه انجام این کار را به او نشان دهید.

٢- پس از اینکه به کودک نشان دادید که چگونه می توان با استفاده از یک قاشق ،

یک تکه چوب یا یک وسیله مشابه دیگر،اسباب بازی کوچکی را

که کمی دور است بدست آورد،آیا کودک سعی می کند تا

چنین کاری را انجام دهد؟

٣- پس از اینکه چیزی به اندازه نخود یا لوبیا داخل یک بطری می افتد،آیا کودک

برای بیرون آوردن آن ،بطری را سر و ته می کند؟می توانید نحوه انجام این کار را به

او نشان دهید. در این مورد می توانید از یک بطری پلاستیکی یا شیشه شیر

استفاده کنید.

۴-بدون اینکه ابتدا نحوه خط خطی کردن را به کودک نشان دهید، زمانی که مداد

یا خودکار رابه کودک می دهید ،آیا او خط خطی می کند؟

۵- پس از اینکه کودک می بیند که شما با مداد یا خودکار خطی از بالای کاغذ به

طرف پایین رسم می کنید،آیا با کشیدن خطی در هر جهت ،از شما تقلید می

کند؟در اینجا خط خطی کردن مدنظر نیست و پاسخ “بله” به

آن تعلق نخواهد گرفت.

۶- پس از اینکه چیزی به اندازه نخود یا لوبیا داخل یک بطری کوچک شفاف می

افتد،آیا کودک برای بیرون آوردن آن بطری را سر و ته می کند؟نحوه انجام این کار را

به او نشان ندهید.

حیطه شخصی-اجتماعی

پیش از پاسخ دادن مطمئن شوید که هر فعالیت را در مورد فرزندتان مشاهده یا تجربه کرده اید .

١- درحالی که به خودش در آینه نگاه می کند، آیا اسباب بازی را

به تصویر خودش تعارف می کند؟

٢- آیا کودک در بازی با عروسک یا هر گونه حیوان پارچه ای ،آن

را بغل می کند ؟

٣- آیا برای جلب توجه شما یا در تلاش برای نشان دادن چیزی ،

دست یا لباس شما را می کشد؟

۴-وقتی به کمک شما نیاز دارد مثلا برای کوک کردن یک اسباب

بازی یا باز کردن کاغذ آب نبات یا بیسکویت به سراغ شما می

آید؟

۵- آیا خودش با فنجان یا استکان آب می نوشد و آن را دوباره

پایین می گذارد؟حتی اگر کمی از آب بریزد

۶- آیا کودک ادای کارهایی که انجام می دهید،مثل پاک کردن

چیزی که ریخته،جارو کردن، شانه کردن موها و نماز خواندن را در

می آورد؟